Poprawne podłączenie kabla antenowego wymaga równego przygotowania końcówki i pewnego kontaktu żyły głównej z jednym stykiem oraz ekranu z drugim. Najważniejsze jest wyeliminowanie zwarcia oplotu z żyłą, ponieważ taki błąd może powodować brak sygnału, a przy zasilaniu anteny także zadziałanie zabezpieczenia lub uszkodzenie zasilacza.
Narzędzia i materiały
Do przygotowania kabla koncentrycznego potrzebujesz kilku prostych narzędzi. Wtyk dobierz do średnicy przewodu, ponieważ zbyt luźne lub zbyt ciasne złącze nie zapewni stabilnego połączenia:
- Nożyk monterski lub ściągacz izolacji.
- Szczypce boczne albo kombinerki do równego przycięcia kabla.
- Wtyk typu F lub wtyk koncentryczny IEC, zależnie od gniazda w urządzeniu.
- Mały wkrętak, jeśli wybrany wtyk ma zaciski śrubowe.
Typowy kabel koncentryczny do instalacji telewizyjnych ma impedancję 75 Ω. Jego budowa obejmuje żyłę główną, dielektryk, ekran z folii lub oplotu oraz zewnętrzny płaszcz. Ekran nie jest zbędną osłoną – musi mieć kontakt ze złączem, ale nie może dotykać żyły głównej.
Jaki wtyk wybrać?
Rodzaj końcówki zależy przede wszystkim od gniazda w telewizorze, dekoderze, antenie lub instalacji kablowej:
| Typ złącza | Zastosowanie | Sposób montażu |
|---|---|---|
| Złącze typu F | Telewizja satelitarna, konwerter, niektóre instalacje kablowe i antenowe | Najczęściej nakręcane na przygotowany kabel |
| Wtyk koncentryczny IEC | Telewizja naziemna i standardowe wejścia antenowe w telewizorach | Wtykany, mocowany śrubką, zaciskiem lub metalowymi łapkami |
| Wtyk IEC kątowy | Telewizor ustawiony blisko ściany lub ograniczone miejsce za urządzeniem | Montowany podobnie jak prosty wtyk IEC, lecz zmienia kierunek prowadzenia przewodu |
Przed rozpoczęciem pracy sprawdź, czy urządzenie ma gniazdo dla wtyku F, czy standardowe gniazdo antenowe IEC. Złącza nie są zamienne tylko dlatego, że stosuje się je do podobnych przewodów.
Jak zarobić kabel z wtykiem typu F?
Wtyk F najczęściej nakręca się na kabel. Przygotuj końcówkę tak, aby gwint złącza objął ekran, a żyła główna przeszła przez środkowy otwór.
- Utnij koniec kabla prostopadle do jego osi. Usuń postrzępiony lub zgnieciony fragment.
- Zdejmij około 10–15 mm zewnętrznego płaszcza, nie przecinając oplotu znajdującego się pod nim.
- Odwiń oplot i ewentualną folię na zewnętrzny płaszcz. Zbierz wszystkie luźne druciki, aby nie wystawały w stronę żyły.
- Usuń dielektryk wraz z ekranem na odcinku około 2–3 mm od miejsca wywinięcia oplotu. Nie nacinaj metalowej żyły.
- Wsuń wtyk F na przygotowany kabel, a następnie wkręć go zdecydowanie, aż mocno oprze się na ekranie.
- Sprawdź, czy żyła wystaje prosto przez otwór złącza. Jeśli wystaje wyraźnie dalej niż około 1 mm, przytnij ją.
Oplot i folia nie mogą dotykać odsłoniętej żyły głównej. Nawet pojedynczy drucik może spowodować zwarcie. Po zamontowaniu wtyku obejrzyj końcówkę z kilku stron i usuń wszystkie włókna, które wystają poza złącze.
Zwarcie między oplotem a żyłą główną może całkowicie przerwać odbiór sygnału. W instalacji z anteną aktywną może również obciążyć lub uszkodzić zasilacz antenowy.
Do połączeń zewnętrznych, na przykład przy konwerterze satelitarnym, stosuj złącza przeznaczone do pracy na zewnątrz. Modele z uszczelnieniem ograniczają ryzyko wnikania wody do przewodu.
Jak zamontować wtyk antenowy IEC?
Wtyk koncentryczny stosowany przy telewizji naziemnej ma bolec lub gniazdo, do którego mocuje się żyłę główną. Ekran i oplot są dociskane osobnym uchwytem, listwą albo metalowymi łapkami.
- Przytnij kabel prostopadle i usuń uszkodzony fragment.
- Zdejmij około 15 mm zewnętrznego płaszcza, odsłaniając ekran.
- Odwiń oplot i folię na płaszcz kabla. Nie zostawiaj luźnych drucików przy żyłach.
- Odsłoń żyłę główną, pozostawiając około 1–2 mm dielektryka przed miejscem mocowania. Taka izolacja pomaga zapobiec przypadkowemu zwarciu.
- Przed zamocowaniem przewodu nasuń na kabel obudowę lub koszulkę wtyku, jeśli konstrukcja tego wymaga.
- Włóż żyłę do bolca i dokręć śrubkę. Dokręcaj z wyczuciem, aby nie złamać przewodu.
- Umieść odwinięty oplot pod metalowym uchwytem, listwą lub łapkami i zamocuj go tak, aby kabel nie wysuwał się ze złącza.
Sposób mocowania zależy od modelu wtyku. W wersji śrubowej ekran dociska zwykle metalowa listwa, a w prostych wtykach zaciskanych – łapki obejmujące kabel. W obu przypadkach kontakt z oplotem musi być pewny, lecz żaden jego drucik nie może zetknąć się z żyłą główną.
Podłączenie do telewizora, dekodera lub zasilacza
Gotowy przewód podłącz do właściwego gniazda. W telewizorze lub dekoderze naziemnym będzie to zwykle wejście oznaczone jako ANT IN. W dekoderze satelitarnym używa się gniazda LNB IN, do którego prowadzi przewód zakończony złączem F.
Jeżeli antena aktywna korzysta z zasilacza ze separatorem napięcia, przewód musi być zarobiony zgodnie z instrukcją tego elementu. Separator przekazuje sygnał do odbiornika, a jednocześnie doprowadza napięcie do przedwzmacniacza przez kabel koncentryczny. Luźne włoski oplotu mogą w takim układzie spowodować zwarcie zasilania.
Co sprawdzić przy słabym sygnale?
Gdy po podłączeniu obraz zanika albo odbiór jest niestabilny, sprawdź kolejno elementy, na które wpływa montaż przewodu:
- Czy oplot lub folia nie dotyka żyły głównej we wtyku.
- Czy żyła jest wystarczająco długa i rzeczywiście styka się z bolcem lub zaciskiem.
- Czy kabel nie został zgnieciony, mocno zagięty albo przecięty podczas zdejmowania izolacji.
- Czy wtyk jest dopasowany do średnicy przewodu i nie wysuwa się przy delikatnym pociągnięciu.
- Czy antena jest prawidłowo ustawiona i czy separator zasilacza działa, jeśli instalacja go wymaga.
Poprawnie zarobiona końcówka powinna być równa, stabilna mechanicznie i wolna od luźnych drucików. Właśnie te trzy cechy najczęściej decydują o tym, czy kabel antenowy zapewni ciągły odbiór.
