Montaż klimatyzacji typu split składa się z prac budowlanych, instalacyjnych i chłodniczych. Właściciel może przygotować miejsce, wykonać część otworów oraz zamocować stelaże, ale podłączenie układu chłodniczego, próba szczelności, próżniowanie, napełnienie czynnikiem i uruchomienie powinny zostać wykonane przez uprawnionego instalatora. Samodzielna ingerencja w instalację freonową może być niezgodna z przepisami, spowodować nieszczelność i oznaczać utratę gwarancji producenta.
Jakie formalności trzeba załatwić przed montażem?
W domu jednorodzinnym zakres formalności zwykle jest mniejszy niż w budynku wielorodzinnym. Jednostka zewnętrzna zamontowana na elewacji wpływa jednak na wygląd budynku, poziom hałasu i sposób odprowadzania skroplin. Przed zamówieniem urządzenia sprawdź:
- czy potrzebna jest zgoda wspólnoty, spółdzielni, zarządcy lub właściciela budynku na ingerencję w elewację,
- czy regulamin budynku określa miejsce montażu, sposób prowadzenia instalacji i dopuszczalny hałas,
- czy wybrana lokalizacja nie powoduje uciążliwości dla sąsiadów, szczególnie przy oknach i sypialniach,
- czy ściana, balkon, dach albo podłoże mają odpowiednią nośność i zapewniają dostęp serwisowy.
Warto zachować dokumentację urządzenia, projekt trasy instalacji i protokół uruchomienia. Instalator powinien mieć kwalifikacje wymagane do pracy przy urządzeniach zawierających fluorowane gazy cieplarniane, potocznie określane jako uprawnienia F-gazowe. Szczegółowe wymagania mogą zależeć od rodzaju prac i obowiązujących przepisów, dlatego formalności najlepiej potwierdzić u zarządcy oraz wykonawcy.
Jak przygotować miejsce i narzędzia?
Jednostkę wewnętrzną montuje się wysoko na ścianie, z zachowaniem odległości określonych w instrukcji producenta. Nie powinna być zasłonięta przez meble ani kierować zimnego nawiewu bezpośrednio na łóżko, kanapę lub biurko. Trzeba też pozostawić dostęp do filtrów, wymiennika i obudowy, aby późniejszy serwis nie wymagał demontażu urządzenia.
Jednostka zewnętrzna musi mieć swobodny dopływ i odpływ powietrza. Nie należy zamykać jej w zabudowanej loggii ani ustawiać zbyt blisko przeszkód. Przy montażu na elewacji stosuje się wypoziomowany wspornik, właściwie dobrany do rodzaju ściany i ocieplenia. Gumowe podkładki antywibracyjne ograniczają przenoszenie drgań na konstrukcję budynku. Jeśli urządzenie pracuje także w trybie grzania, trzeba zaplanować odprowadzenie wody powstającej podczas odszraniania. Agregat ustawiony na gruncie powinien znajdować się nad jego powierzchnią, zgodnie z instrukcją producenta, aby nie blokować odpływu kondensatu.
Do prac przygotowawczych potrzebne są zwykle następujące narzędzia i materiały:
- poziomnica, miarka, ołówek i drabina,
- młotowiertarka z wiertłami dobranymi do podłoża,
- otwornica do wykonania przejścia przez ścianę,
- kołki, kotwy lub wkręty odpowiednie dla betonu, cegły albo ocieplenia,
- wspornik lub stelaż jednostki zewnętrznej, tuleja ochronna i rozeta,
- rękawice, okulary ochronne i inne środki ochrony osobistej.
Instalator potrzebuje także wyposażenia chłodniczego, między innymi kielicharki, gratownika, klucza dynamometrycznego, manometrów, pompy próżniowej i sprzętu do próby szczelności. To nie są narzędzia do bezpiecznego użycia przez osobę bez przeszkolenia.
Jak przebiega montaż klimatyzacji krok po kroku?
- Wyznaczenie trasy – ustala się położenie obu jednostek, przebieg rur miedzianych, przewodów elektrycznych i odpływu skroplin. Trasa powinna być możliwie krótka, ale musi mieścić się w limitach długości i różnicy poziomów podanych przez producenta.
- Montaż stelaża jednostki wewnętrznej – stelaż poziomuje się i mocuje do podłoża właściwymi zamocowaniami. Jego położenie powinno umożliwiać zasłonięcie przejścia przez obudowę urządzenia.
- Wykonanie przejścia przez ścianę – otwór prowadzi się z lekkim spadkiem na zewnątrz, aby ułatwić odpływ skroplin. Jego średnica zależy od modelu, lecz w typowych instalacjach wynosi około 60–65 mm. Przejście zabezpiecza się tuleją i rozetą.
- Przygotowanie odpływu skroplin – odpływ grawitacyjny prowadzi się ze stałym spadkiem, bez załamań i miejsc, w których mogłaby zatrzymywać się woda. Po wykonaniu instalacji trzeba sprawdzić jej drożność. Pompka skroplin jest rozwiązaniem stosowanym wtedy, gdy nie można zapewnić odpływu grawitacyjnego.
- Zawieszenie jednostki wewnętrznej – połączenia i przewody prowadzi się zgodnie z instrukcją konkretnego urządzenia, a następnie osadza obudowę na stelażu.
- Montaż wspornika jednostki zewnętrznej – konstrukcję mocuje się do odpowiednio nośnego podłoża i poziomuje. Agregat przykręca się przez podkładki antywibracyjne, pozostawiając przestrzeń potrzebną do chłodzenia skraplacza i późniejszego serwisu.
- Poprowadzenie instalacji – rury chłodnicze, przewody elektryczne i odpływ skroplin zabezpiecza się izolacją oraz osłoną w miejscach narażonych na uszkodzenia. Końce rur powinny być zaślepione do czasu wykonania połączeń, aby do środka nie dostały się kurz ani wilgoć.
Na tym kończy się zakres prac, który inwestor może często przygotować we własnym zakresie. Samo wykonanie otworów i mocowań nie oznacza jeszcze uruchomienia klimatyzatora.
Co można zrobić samodzielnie, a co należy zlecić instalatorowi?
Podział odpowiedzialności najlepiej ustalić przed rozpoczęciem prac. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której urządzenie zostanie zawieszone, ale trasa rur lub odpływ nie będą zgodne z wymaganiami technicznymi.
| Zadanie | Właściciel | Instalator |
|---|---|---|
| Wybór miejsca i uzgodnienie trasy | Może przygotować po konsultacji | Weryfikuje technicznie |
| Wiercenie otworów i montaż stelaży | Może wykonać | Może wykonać lub nadzorować |
| Montaż jednostek na wspornikach | Możliwy przy odpowiednich umiejętnościach | Zalecany przy elewacji i pracy na wysokości |
| Łączenie rur i układu chłodniczego | Nie | Tak |
| Próba szczelności i próżniowanie | Nie | Tak |
| Napełnienie czynnikiem i uruchomienie | Nie | Tak |
Dlaczego próżnia i szczelność są tak ważne?
Po wykonaniu połączeń instalator przeprowadza próbę szczelności, zwykle z użyciem suchego azotu technicznego i odpowiedniego sprzętu pomiarowego. Jej celem jest wykrycie nieszczelności na połączeniach oraz w przewodach, zanim układ zostanie napełniony lub otwarty na czynnik znajdujący się w jednostce zewnętrznej. Nie należy przenosić wartości ciśnienia z jednego modelu na inny, ponieważ parametry próby wynikają z dokumentacji urządzenia i zastosowanego czynnika.
Następnie wykonuje się próżniowanie za pomocą pompy próżniowej. Proces usuwa powietrze i wilgoć z instalacji. Samo chwilowe uzyskanie podciśnienia nie świadczy jeszcze o prawidłowym osuszeniu układu, dlatego instalator kontroluje także utrzymanie próżni zgodnie z procedurą producenta. Wilgoć pozostawiona w środku może reagować z olejem, sprzyjać powstawaniu kwasów i uszkadzać sprężarkę, a także zakłócać pracę elementu rozprężnego.
Dopiero po pozytywnych testach wykonuje się połączenia elektryczne, ewentualne uzupełnienie czynnika zgodnie z długością instalacji, otwarcie zaworów i uruchomienie urządzenia. Instalator sprawdza działanie w wybranych trybach, odpływ skroplin, temperatury pracy i szczelność po uruchomieniu. Samodzielne wypuszczanie lub napełnianie czynnika jest niedopuszczalne bez wymaganych kwalifikacji. Zlecenie tych czynności uprawnionej osobie chroni użytkownika przed awarią, emisją czynnika i problemami z gwarancją.
Po montażu trzeba zachować protokół uruchomienia i przestrzegać zaleceń dotyczących czyszczenia filtrów oraz przeglądów. Częstotliwość serwisu zależy od modelu, warunków pracy i zanieczyszczenia otoczenia, dlatego należy kierować się instrukcją producenta oraz zaleceniami instalatora.
