Standardową śrubę odkręca się w lewo, czyli przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Najprościej zapamiętać zasadę: prawo – dokręcanie, lewo – odkręcanie. Dotyczy to większości połączeń z gwintem prawoskrętnym. Wyjątkiem są śruby z gwintem lewoskrętnym, które odkręca się w prawo.
W którą stronę odkręcać śruby z gwintem prawym?
Gwint prawoskrętny jest standardem stosowanym w większości śrub, nakrętek i połączeń mechanicznych. Patrząc na łeb śruby, obracaj klucz przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Obrót zgodny z ruchem wskazówek zegara powoduje dokręcanie.
Jeżeli śruba stawia opór, nie musi to oznaczać, że wybierasz zły kierunek. Powodem może być nadmierne dokręcenie, zabrudzenie albo korozja. Nie używaj od razu dużej siły. Najpierw sprawdź, czy element nie ma oznaczeń wskazujących na gwint lewoskrętny oraz czy instrukcja urządzenia nie podaje innego sposobu demontażu.
Kiedy śrubę odkręca się w prawo?
W prawo odkręca się śruby z gwintem lewoskrętnym. Stosuje się je tam, gdzie obracające się elementy mogłyby stopniowo poluzować standardowe połączenie. Kierunek gwintu dobiera się więc tak, aby siły działające podczas pracy mechanizmu dociskały połączenie, zamiast je luzować.
| Typ gwintu | Kierunek odkręcania | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| Gwint prawoskrętny | W lewo, przeciwnie do ruchu wskazówek zegara | Większość śrub i nakrętek |
| Gwint lewoskrętny | W prawo, zgodnie z ruchem wskazówek zegara | Pedały rowerowe, wirujące części maszyn i wybrane elementy silników |
Przykładem są pedały rowerowe. Lewy pedał ma zwykle gwint lewoskrętny, dlatego jego odkręcanie odbywa się w przeciwnym kierunku niż w przypadku prawego pedału. Podobne rozwiązania spotyka się w niektórych wirnikach, wentylatorach oraz mechanizmach obrotowych. W samochodach standardowy kierunek gwintu jest najczęściej prawy, ale w wybranych konstrukcjach mogą występować wyjątki.
Jak rozpoznać gwint lewoskrętny?
Przed użyciem większej siły sprawdź kilka informacji, które mogą wskazywać na nietypowy gwint:
- Oznaczenie literą „L” – skrót od angielskiego słowa „left”, czyli „lewy”.
- Nacięcie, rowek albo strzałka na łbie – producenci czasem wykorzystują je do oznaczenia kierunku gwintu.
- Położenie w mechanizmie obrotowym – element znajdujący się przy wirniku, wale lub pedałach może mieć gwint lewy.
- Instrukcja obsługi urządzenia – to najpewniejsze źródło informacji, gdy oznaczenia są nieczytelne lub ich brakuje.
Najważniejsza zasada pozostaje prosta: standardową śrubę odkręcaj w lewo, ale przed zastosowaniem dużej siły upewnij się, że nie masz do czynienia z gwintem lewoskrętnym.
