Między szafkami w kuchni można zastosować szkło hartowane, spiek kwarcowy, stal nierdzewną, płytę laminowaną, farbę zmywalną, tapetę winylową, beton, cegłę albo drewno. Najlepszy wybór zależy od odporności na tłuszcz, wilgoć i temperaturę, sposobu czyszczenia, budżetu oraz stylu zabudowy.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze materiału?
Pas ściany między blatem a szafkami wiszącymi, czyli fartuch kuchenny, jest narażony na zachlapania, parę, tłuszcz i częste zmiany temperatury. Materiał powinien nie tylko dobrze wyglądać, lecz także wytrzymać codzienne użytkowanie.
Przed zakupem sprawdź przede wszystkim:
- Odporność na wilgoć i tłuszcz – powierzchnia nie powinna chłonąć zabrudzeń ani odkształcać się pod wpływem pary.
- Odporność na temperaturę – szczególnie ważna przy kuchence gazowej i płycie grzewczej.
- Łatwość czyszczenia – gładkie, mało porowate materiały mają mniej łączeń i nie wymagają żmudnego szorowania.
- Sposób montażu – farbę lub niektóre panele można wykonać samodzielnie, natomiast szkło, kamień i spieki zwykle wymagają pomiaru oraz montażu przez fachowca.
Materiały zamiast płytek – porównanie
Tabela pozwala szybko ocenić, które rozwiązanie pasuje do warunków panujących w kuchni:
| Materiał | Odporność na trudne warunki | Łatwość czyszczenia | Sugerowany styl wnętrza |
|---|---|---|---|
| Szkło hartowane | Wysoka, także przy podwyższonej temperaturze | Bardzo łatwe | Nowoczesny, minimalistyczny |
| Spiek kwarcowy lub konglomerat | Wysoka, zależna od konkretnego produktu | Bardzo łatwe | Nowoczesny, elegancki |
| Płyta laminowana | Dobra przy wilgoci, ograniczona przy żywym ogniu | Łatwe | Skandynawski, nowoczesny |
| Stal nierdzewna | Bardzo wysoka | Łatwe, choć widoczne mogą być smugi | Loftowy, industrialny |
| Farba zmywalna | Umiarkowana, zależna od rodzaju farby | Łatwe przy świeżych zabrudzeniach | Uniwersalny, budżetowy |
Co położyć między szafkami w kuchni?
Szkło hartowane i lacobel
Gładka tafla szkła tworzy jednolite wykończenie bez fug, dlatego szybko usuwa się z niej tłuszcz i zacieki. Szkło hartowane może być przezroczyste, matowe, barwione albo pokryte nadrukiem. Lacobel, czyli szkło lakierowane, pozwala uzyskać intensywny kolor i elegancki połysk.
To rozwiązanie dobrze sprawdza się w małych kuchniach, ponieważ odbija światło i nie dzieli optycznie ściany. Panele wykonuje się zwykle na wymiar. Przed zamówieniem trzeba dokładnie zaplanować gniazdka, przełączniki i wycięcia, ponieważ późniejsze wiercenie w tafli wiąże się z ryzykiem uszkodzenia. Przy kuchence gazowej należy wybrać szkło przeznaczone do takiego zastosowania i zachować wymagany przez producenta odstęp od palników.
Spiek kwarcowy, konglomerat i kamień
Spiek kwarcowy jest twardy, mało porowaty i odporny na plamy, zarysowania oraz podwyższoną temperaturę. Może imitować marmur, beton lub inne kamienie, a duży format ogranicza liczbę łączeń. Konglomerat oferuje podobny efekt wizualny, ale jego właściwości zależą od użytego kruszywa i żywicy.
Kamień naturalny, taki jak granit, marmur czy trawertyn, nadaje kuchni szlachetny wygląd. Granit zwykle dobrze znosi intensywne użytkowanie, natomiast marmur i trawertyn są bardziej podatne na wchłanianie wilgoci, tłuszczu oraz substancji barwiących. Porowate odmiany wymagają impregnacji i okresowej konserwacji. Ciężkie płyty powinien montować doświadczony wykonawca.
Płyta laminowana
Płyta laminowana jest jednym z bardziej przystępnych cenowo sposobów na wykończenie fartucha. Można dobrać ją do blatu, frontów albo podłogi, uzyskując spójną aranżację. Dostępne są dekory drewniane, kamienne, jednobarwne i metaliczne.
Materiał dobrze radzi sobie z typową wilgocią, ale krawędzie i łączenia muszą zostać starannie zabezpieczone. Laminat nie powinien znajdować się bezpośrednio przy żywym ogniu. Nad kuchenką gazową bezpieczniej zastosować materiał niepalny, na przykład szkło hartowane, stal lub odpowiedni spiek.
Stal nierdzewna i inne blachy
Stal nierdzewna jest odporna na wysoką temperaturę, wilgoć i tłuszcz, dlatego pasuje także do strefy za kuchenką. Nie ma fug, łatwo ją przetrzeć i dobrze współgra z metalowymi urządzeniami. Na polerowanej powierzchni mogą być widoczne odciski palców, dlatego praktyczniejsza bywa stal szczotkowana.
Miedź ociepla aranżację, lecz z czasem może zmieniać wygląd. Aluminium jest lekkie, ale łatwiej je zarysować. Blachy pasują przede wszystkim do kuchni loftowych i industrialnych.
Farba, tapeta winylowa i beton
Farba przeznaczona do kuchni jest szybka w aplikacji i stosunkowo tania. Wybierz powłokę zmywalną, odporną na wilgoć, najlepiej o wykończeniu ułatwiającym usuwanie tłustych śladów. Farba tablicowa pozwala zapisywać przepisy i listy zakupów, ale w bezpośredniej strefie gotowania może wymagać częstszego czyszczenia.
Tapeta winylowa daje wiele możliwości dekoracyjnych. Wybieraj wariant przeznaczony do pomieszczeń wilgotnych i odporny na zmywanie. Przy zlewie oraz kuchence trzeba szczególnie dobrze zabezpieczyć krawędzie, a w najbardziej narażonym miejscu rozważyć dodatkową osłonę.
Beton dekoracyjny tworzy surową, jednolitą powierzchnię. Powinien być odpowiednio zabezpieczony, ponieważ niezabezpieczona, porowata struktura może chłonąć zabrudzenia. Podobnego podejścia wymaga cegła. Impregnacja ogranicza wnikanie tłuszczu i wilgoci, ale nie sprawia, że materiał staje się całkowicie bezobsługowy.
Drewno i materiały drewnopodobne
Naturalne drewno ociepla kuchnię i pasuje do aranżacji skandynawskich, rustykalnych oraz prowansalskich. Nad blatem należy stosować elementy zabezpieczone lakierem, olejem lub inną powłoką przeznaczoną do takich warunków. Drewno wymaga regularnej pielęgnacji i nie powinno być montowane tuż przy źródle otwartego ognia.
Jeżeli zależy Ci na wyglądzie drewna przy mniejszej liczbie obowiązków, płyta laminowana z dekorem drewnianym będzie łatwiejsza w użytkowaniu.
Jak dopasować materiał do stylu kuchni?
Materiał między szafkami może łączyć się z blatem, frontami albo tworzyć wyraźny kontrast. Przy wyborze stylu pomocne są takie zestawienia:
- Loft i industrialny – stal nierdzewna, beton dekoracyjny, czerwona cegła lub ciemny spiek.
- Nowoczesny i minimalistyczny – szkło hartowane, lacobel, spiek kwarcowy albo jednolita płyta laminowana.
- Skandynawski – jasny laminat, zabezpieczone drewno, biała cegła lub mleczne szkło.
- Rustykalny i prowansalski – drewno, jasna cegła, kamień lub tapeta o subtelnym wzorze.
Najczęstsze pytania
Czy szkło można zamontować przy kuchence gazowej?
Tak, ale powinno to być szkło hartowane przeznaczone do zastosowania w pobliżu źródła ciepła. Konieczne jest zachowanie odstępów wskazanych przez producenta oraz profesjonalne wykonanie pomiaru i montażu.
Czy laminat jest trwały?
Tak, jeśli zostanie prawidłowo zamontowany i zabezpieczony przed wodą. Nie jest jednak dobrym materiałem w bezpośrednim sąsiedztwie żywego ognia. Przy kuchence gazowej wybierz niepalną osłonę.
Czy laminat można zastosować nad zlewem?
Można, pod warunkiem szczelnego zabezpieczenia krawędzi, narożników i miejsca styku z blatem. Długotrwały kontakt z wodą może doprowadzić do pęcznienia płyty.
Jak zabezpieczyć cegłę nad blatem?
Cegłę należy oczyścić, a następnie pokryć impregnatem przeznaczonym do materiałów mineralnych i odpornym na wilgoć oraz tłuszcz. Powłokę trzeba okresowo kontrolować, ponieważ z czasem może wymagać odnowienia.
Co wybrać?
Jeśli priorytetem jest łatwe czyszczenie i trwałość, wybierz szkło hartowane, stal nierdzewną albo spiek kwarcowy. Przy ograniczonym budżecie sprawdzą się farba zmywalna, tapeta winylowa i płyta laminowana, pod warunkiem właściwego zabezpieczenia. Drewno, cegła i kamień naturalny zapewniają bardziej wyrazisty efekt, lecz wymagają regularnej pielęgnacji. Najlepszy fartuch kuchenny łączy wygląd zabudowy z warunkami, w jakich faktycznie gotujesz.
