Podwójny włącznik światła, czyli łącznik świecznikowy, pozwala sterować dwoma niezależnymi obwodami z jednego miejsca. Fazę zasilającą podłącza się do wspólnego zacisku L, a przewody prowadzące do dwóch obwodów lamp do zacisków L1 i L2. Przewody neutralne N oraz ochronne PE łączy się w puszce, z pominięciem mechanizmu włącznika.
Przygotowanie do montażu
Prace przy instalacji elektrycznej wykonuj wyłącznie przy odłączonym zasilaniu. Wyłącz właściwy wyłącznik nadprądowy w rozdzielnicy, zabezpiecz go przed przypadkowym załączeniem i sprawdź brak napięcia próbnikiem. Samo zgaszenie światła nie jest wystarczające.
Do podstawowego montażu potrzebujesz następujących narzędzi i materiałów:
- Śrubokręt dopasowany do zacisków włącznika.
- Próbnik napięcia lub dwubiegunowy wskaźnik napięcia.
- Nożyk do przygotowania końcówek przewodów.
- Złączki WAGO dopasowane do rodzaju i przekroju przewodów.
- Latarka, jeśli po wyłączeniu obwodu w miejscu pracy jest ciemno.
Próbnik służy do sprawdzenia, czy przewód pozostaje pod napięciem. Przed pracą sprawdź go na znanym, działającym obwodzie, następnie skontroluj nim przewody w puszce i po zakończeniu ponownie potwierdź jego działanie. Jeżeli wskazania są niejasne, instalacja ma nietypowy układ albo nie potrafisz jednoznacznie rozpoznać przewodów, przerwij pracę i wezwij elektryka.
Jak rozpoznać przewody i zaciski?
Kolor izolacji jest wskazówką, ale w starszych lub przerabianych instalacjach nie musi odpowiadać funkcji przewodu. Ostateczną identyfikację wykonuje się na podstawie pomiaru i sposobu prowadzenia instalacji, nigdy wyłącznie na podstawie koloru.
| Kolor przewodu | Oznaczenie | Funkcja |
|---|---|---|
| Brązowy lub czarny | L | Przewód fazowy, który doprowadza zasilanie do włącznika |
| Niebieski | N | Przewód neutralny, łączony w puszce z przewodem neutralnym lampy |
| Żółto-zielony | PE | Przewód ochronny, prowadzony do zacisku ochronnego oprawy, jeśli jest wymagany |
Na mechanizmie szukaj oznaczeń L, L1 i L2 albo symboli strzałek. Zacisk L jest wejściem fazy zasilającej. Zaciski L1 i L2 są wyjściami na dwa niezależne obwody oświetleniowe. W niektórych modelach producent stosuje inne symbole, dlatego przed montażem sprawdź schemat na obudowie lub w instrukcji konkretnego włącznika.
Do typowego łącznika świecznikowego nie podłącza się przewodu N. Nie prowadzi się do niego także przewodu PE, chyba że instrukcja danego modelu przewiduje osobny zacisk ochronny. Przewody N i PE pozostają w puszce i powinny być połączone osobnymi złączkami, bez przypadkowego łączenia ich ze sobą.
Jak podłączyć podwójny włącznik krok po kroku?
- Wyłącz zasilanie – wyłącz zabezpieczenie obwodu w rozdzielnicy i sprawdź próbnikiem brak napięcia na wszystkich przewodach w puszce. Jeżeli nie masz pewności, że wyłączyłeś właściwy obwód, wyłącz główne zasilanie.
- Przygotuj końcówki przewodów – wyjmij mechanizm starego włącznika, uporządkuj żyły i usuń uszkodzone fragmenty izolacji. Końcówki powinny być czyste, proste i pozbawione nadmiaru odsłoniętej miedzi.
- Podłącz fazę zasilającą – przewód fazowy doprowadzający zasilanie podłącz do wspólnego zacisku L. Nie wkładaj go do L1 ani L2, ponieważ są to zaciski wyjściowe.
- Podłącz pierwszy obwód lampy – przewód fazowy prowadzący do pierwszej lampy lub grupy lamp umieść w zacisku L1.
- Podłącz drugi obwód lampy – przewód fazowy prowadzący do drugiej lampy lub grupy lamp umieść w zacisku L2.
- Połącz przewody neutralne – przewód N z zasilania połącz w puszce z przewodem neutralnym lub przewodami neutralnymi lamp, używając odpowiedniej złączki WAGO. Nie podłączaj go do zacisku włącznika.
- Połącz przewody ochronne – przewody PE połącz osobną złączką. Jeżeli oprawa ma metalową obudowę i zacisk ochronny, przewód PE musi być doprowadzony do tego zacisku.
- Zamocuj mechanizm – ułóż przewody tak, aby nie były ostro załamane ani przygniecione, przykręć włącznik w puszce i załóż ramkę oraz klawisze.
W prawidłowym układzie włącznik rozłącza przewód fazowy. Po wyłączeniu światła na zacisku lampy nie powinno pozostawać stałe napięcie względem przewodu neutralnego. Jeśli w starej instalacji przewód neutralny jest rozłączany zamiast fazowego, nie przerabiaj połączeń metodą prób. Taki układ wymaga sprawdzenia przez elektryka, szczególnie gdy występuje instalacja dwużyłowa lub układ TN-C.
Kontrola przed włączeniem zasilania
Przed załączeniem zabezpieczenia sprawdź wszystkie poniższe punkty:
- Przewód fazowy zasilający znajduje się w zacisku L.
- Przewody wychodzące do dwóch obwodów są podłączone odpowiednio do L1 i L2.
- Przewody N są połączone w puszce, a nie w mechanizmie włącznika.
- Przewody PE są połączone osobno i doprowadzone do zacisku ochronnego oprawy, jeśli go posiada.
- Żaden fragment miedzi nie wystaje poza zacisk i nie ma luźnych żył mogących spowodować zwarcie.
- Mechanizm i ramka są stabilnie zamocowane, a przewody nie zostały uszkodzone.
Po zakończeniu kontroli załącz zasilanie i sprawdź oba klawisze osobno. Jeden powinien sterować pierwszym obwodem, a drugi drugim. Jeśli zadziała tylko jeden obwód, zadziała zabezpieczenie albo pojawi się iskrzenie, natychmiast wyłącz zasilanie i nie wykonuj dalszych prób bez ustalenia przyczyny.
Najważniejsza zasada jest prosta: L zasila włącznik, L1 i L2 prowadzą fazę do dwóch obwodów, a N i PE pozostają poza mechanizmem. Brak pewności co do przewodów lub instalacja dwużyłowa to sytuacje, w których bezpieczniej zlecić pracę elektrykowi.
Artykuł dotyczy prac przy instalacji elektrycznej i ma charakter informacyjny. Jeśli nie masz podstawowej wiedzy z zakresu elektrotechniki, nie wykonuj połączeń samodzielnie. Przed rozpoczęciem pracy odłącz zasilanie i potwierdź brak napięcia odpowiednim przyrządem.
