Do skrzypiących zawiasów najlepiej użyć smaru litowego, silikonowego albo teflonowego (PTFE). Przed aplikacją trzeba usunąć kurz i resztki starego preparatu, a po smarowaniu wytrzeć nadmiar. Masło i olej jadalny nie nadają się do metalowych mechanizmów, a WD-40 nie powinien być jedynym środkiem konserwującym.
Jaki smar wybrać do zawiasów?
Skrzypienie zwykle powstaje przez tarcie metalowych elementów, które są zabrudzone, pozbawione smaru albo narażone na wilgoć. Preparat powinien zmniejszać tarcie i utrzymywać się w miejscu aplikacji, ale nie tworzyć lepkiej warstwy zatrzymującej kurz.
| Rodzaj smaru | Zastosowanie | Główna zaleta |
|---|---|---|
| Smar litowy | Metalowe zawiasy drzwi wewnętrznych i zewnętrznych | Dobrze przylega do powierzchni i jest odporny na wilgoć |
| Smar silikonowy | Zawiasy z elementami z tworzywa, plastiku lub gumy | Jest łagodny dla wielu materiałów i pozostawia cienką warstwę ochronną |
| Smar teflonowy PTFE | Zawiasy, w których ważne jest ograniczenie tarcia i czysta praca mechanizmu | Zapewnia dobry poślizg i zwykle mniej przyciąga zabrudzenia niż tłuste preparaty |
Do typowego metalowego zawiasu drzwi wejściowych najczęściej wystarczy smar litowy. Gdy mechanizm ma elementy z tworzywa albo zależy Ci na cienkiej, mniej tłustej warstwie, wybierz preparat silikonowy lub teflonowy. Zawsze sprawdź na opakowaniu, czy środek jest przeznaczony do materiału, z którego wykonano zawias.
Jak przygotować zawias do smarowania?
Smarowanie zabrudzonego zawiasu może tylko zamknąć kurz i drobiny metalu w jego wnętrzu. Powstaje wtedy ścierna pasta, która zwiększa opór i przyspiesza zużycie. Przed rozpoczęciem pracy przygotuj:
- Szmatkę lub ręcznik papierowy do zebrania starego smaru.
- Mały pędzelek albo suchą szczoteczkę do usunięcia kurzu.
- Preparat odtłuszczający, jeśli zawias jest pokryty twardą, lepką warstwą.
- Smar z precyzyjnym dozownikiem lub cienką rurką aplikacyjną.
- Kawałek kartonu albo folię do zabezpieczenia podłogi.
Jeżeli zawias jest mocno skorodowany, ma wyraźny luz lub skrzydło drzwi opadło, samo smarowanie może nie wystarczyć. Nie podważaj drzwi na siłę. W takiej sytuacji potrzebna może być regulacja albo wymiana zużytego elementu.
Jak prawidłowo nasmarować zawiasy?
Najłatwiej wykonać tę czynność przy lekko uchylonych drzwiach. Nie trzeba wyjmować skrzydła z ościeżnicy. Jeśli zawias jest trudno dostępny, użyj cienkiej rurki dołączonej do opakowania. Preparat nakładaj punktowo, nie rozpylaj go po całych drzwiach.
Cała procedura składa się z kilku prostych etapów:
- Oczyść zawias. Usuń kurz, piasek i resztki starego smaru za pomocą pędzelka oraz szmatki. Przy większych zabrudzeniach użyj środka odtłuszczającego zgodnie z jego instrukcją.
- Nałóż niewielką ilość preparatu. Skieruj smar w miejsce, w którym trzpień łączy się z tuleją lub innymi ruchomymi częściami zawiasu. Zacznij od jednej małej porcji. Zasada „mniej znaczy więcej” ogranicza późniejsze gromadzenie brudu.
- Poruszaj drzwiami. Otwórz i zamknij skrzydło kilka razy, aby smar rozprowadził się po powierzchniach pracujących względem siebie. Nie rób gwałtownych ruchów, zwłaszcza gdy zawias stawia duży opór.
- Wytrzyj nadmiar. Zbierz preparat, który wypłynął na zewnątrz, oraz sprawdź ościeżnicę, podłogę i krawędzie drzwi. Pozostawiona gruba warstwa szybko przyciągnie kurz.
Po zabiegu drzwi powinny otwierać się ciszej i z mniejszym oporem. Jeśli skrzypienie ustąpiło tylko na chwilę, sprawdź drugi zawias. Dźwięk może powstawać także w miejscu, którego nie widać od strony pomieszczenia.
Czego nie używać do smarowania zawiasów?
Nie każdy tłusty preparat nadaje się do mechanizmu drzwi. Środki kuchenne i przypadkowe aerozole mogą dać krótką poprawę, ale nie zapewniają trwałej ochrony.
- Masło szybko jełczeje, może nieprzyjemnie pachnieć i przyciąga kurz.
- Olej jadalny z czasem traci właściwości, tworzy lepką warstwę i zatrzymuje zabrudzenia.
- WD-40 jako jedyny środek może pomóc oczyścić i spenetrować zapieczony mechanizm, ale nie zastępuje trwałego smaru konserwującego.
- Wazelina kosmetyczna może być zbyt gęsta i zatrzymywać pył, zwłaszcza w zawiasach narażonych na kurz.
WD-40 ma zastosowanie pomocnicze. Możesz użyć go do poluzowania zabrudzonego lub lekko zapieczonego zawiasu, następnie wytrzeć zanieczyszczenia i nałożyć właściwy smar. Nie traktuj chwilowego uciszenia mechanizmu jako zakończenia konserwacji.
Jak często konserwować zawiasy?
W standardowych warunkach wystarczy sprawdzić i nasmarować zawiasy mniej więcej raz w roku. W drzwiach wejściowych, łazienkowych lub innych miejscach narażonych na wilgoć kontroluj je częściej. Reaguj także wtedy, gdy drzwi zaczynają stawiać opór, skrzypieć albo ocierać o podłogę.
Jeżeli po dokładnym czyszczeniu i zastosowaniu właściwego smaru zawias nadal hałasuje, przyczyną może być rdza, odkształcenie, luz lub zużycie mechaniczne. W takim przypadku konieczna bywa regulacja albo wymiana zawiasu, a nie kolejna porcja preparatu.
Czysty zawias, cienka warstwa właściwego smaru i usunięcie nadmiaru zwykle wystarczą, aby drzwi przestały skrzypieć i pracowały płynnie.
